السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
158
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
ورثهء ضامن مىتوانند به مضمون عنه رجوع كرده و آن را پس بگيرند ؛ ليكن در فرضى كه دين نيز مؤجل باشد و ضامن پيش از رسيدن اجل دين بميرد ، ورثه نمىتوانند قبل از اتمام اجل به مضمون عنه رجوع كنند . همچنين در فرضى كه دين و ضمان ، هر دو مؤجّل باشند ، اما اجل ضمان بيشتر از اجل دين باشد و ضامن پيش از سررسيد اجل دين ، آن را بپردازد ، وى تنها پس از سر رسيد اجل دين مىتواند به مضمون عنه رجوع كند . 39 رجوع ضامن به مضمون عنه : چنانچه ضمانت دين مضمون عنه از سوى ضامن با اجازهء او باشد ، با پرداخت بدهى به مضمون له ، ضامن مىتواند به مضمون عنه رجوع كند و آنچه را كه پرداخت كرده از او بگيرد ؛ اما اگر ضمانت بدون اجازهء مضمون عنه باشد نمىتواند به او رجوع كند . 40 با پرداخت دين به مضمون له از سوى مضمون عنه بدون اجازه و درخواست ضامن ، ذمّهء ضامن نيز برى مىشود . 41 چنانچه مضمون له به بعض مال پرداختى از سوى ضامن راضى شود و يا ذمّهء او را از بخشى از بدهى برى كند ، ضامن تنها به مقدارى كه به مضمون له پرداخت كرده ، مىتواند از مضمون عنه بگيرد . 42 تسلسل و دور : در ضمان تسلسل جايز است . بنابر اين ، اگر كسى ضمانت ضامن را بر عهده گيرد و فرد سومى نيز از ضامن دوم ضمانت كند ، ضمان صحيح است و با پرداخت دين توسط يكى از ضامنها ، ذمّهء ضامنهاى ديگر برى مىشود . همچنين است اگر مضمون له ضامن آخر را ابرا كند . با مراجعهء مالك به ضامن آخر ، وى مىتواند به ضامن قبلى - كه مضمون عنه او است - رجوع كند ، به شرط آنكه ضمانتش با اجازهء او باشد . همچنين ضامن پيشين به ضامن قبلى خود رجوع مىكند تا برسد به مضمون عنه اصلى . 43 در ضمان ، دور نيز صحيح است . بنابر اين ، مضمون عنه ( بدهكار ) مىتواند از ضامن خود ضمانت كند و در نتيجه ،